Đã bao giờ bạn thắc mắc ai là người có quyền khai thác tài nguyên (không kể fishing[*]) trên các vùng biển quốc tế...

Đã bao giờ bạn thắc mắc ai là người có quyền khai thác tài nguyên (không kể fishing[*]) trên các vùng biển quốc tế bên ngoài EEZ của các nước chưa? Trên thực tế UNCLOS 1982 đã có qui định về vấn đề này và một tổ chức quốc tế - International Seabed Authority - đã được thành lập năm 1994 để quản lý toàn bộ các vấn đề liên quan đến khai thác tài nguyên (khoán sản và dầu khí) trên các vùng biển quốc tế.

UNCLOS tuyên bố rằng toàn bộ tài nguyên dưới đáy biển bên ngoài vùng chủ quyền của các nước (EEZ và continental shell) là "Common Heritage of Mankind". Việc khai thác tài nguyên ở những vùng biển này phải đảm bảo nguyên tắc công bằng cho các dân tộc và bảo vệ môi trường. Một biện pháp bảo đảm tính công bằng là "parallel system", nghĩa là một khu mỏ dưới đáy biển phải được chia đôi, một nửa giữ lại không khai thác để dành cho các nước nghèo sau này.

Hiện tại International Seabed Authority mới chỉ cấp giấy phép cho 18 công ty/đơn vị thăm dò sản lượng khoáng sản. Công ty nào muốn xin giấy phép phải được một quốc gia thành viên của UNCLOS đứng ra sponsor. Tổ chức này vẫn đang soạn thảo qui chế cấp phép khai thác, dự định đến 2016 sẽ có luật cho một số mỏ manganese đầu tiên. Hiện tại vấn đề thuế tài nguyên (royalty) và các cách thức ăn chia lợi nhuận (profit sharing) còn đang được cân nhắc. Chưa rõ số tiền thu được sẽ do ai quản lý, sẽ được nộp cho UN (?).

[*] Liên quan đến đánh bắt cá trên các vùng biển quốc tế UNCLOS giao quyền quản lý cho các tổ chức điều phối khu vực (Regional Fisheries Management Organizations).

(Tài liệu tham khảo: http://worldoceanreview.com/en/wor-3-overview/environment-and-law/international-commitments/)
http://www.isa.org.jm/en/about